Κατάγματα Ισχίου

Τα κατάγματα του ισχίου ταξινομούνται κυρίως ως υποκεφαλικά και διατροχαντήρια, κάθε ένα από τα οποία απαιτεί διακριτές προσεγγίσεις θεραπείας και αποκατάστασης.

Τα κατάγματα του ισχίου εμφανίζονται συχνότερα σε γυναίκες και αντιπροσωπεύουν κυρίως μια σημαντική επιπλοκή της οστεοπόρωσης, συνιστώντας το 24% των συνολικών καταγμάτων που συμβαίνουν στον ηλικιωμένο πληθυσμό. Η συχνότητά τους φτάνει παγκοσμίως σχεδόν τα 2 εκατομμύρια ετησίως, και με την συνεχή εξέλιξη στην ιατρική και τη φαρμακολογία που αυξάνει το προσδόκιμο επιβίωσης του πληθυσμού, τα κατάγματα ισχίου μετατρέπονται σε ένα σοβαρό παγκόσμιο πρόβλημα υγείας.

Τα κατάγματα του ισχίου συνοδεύονται από αυξημένη θνητότητα και νοσηρότητα, αποτελώντας μια σημαντική πρόκληση τόσο για τον ασθενή όσο και για την οικογένειά του, καθώς και για το εθνικό σύστημα υγείας. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η μέση ηλικία των ασθενών που υποφέρουν από κάταγμα ισχίου είναι 78,5 χρόνια, ενώ εντός περίπου 3 ετών κινδυνεύουν να υποστούν και δεύτερο κάταγμα ισχίου. Το ποσοστό θνησιμότητας κατά το πρώτο έτος από ένα κάταγμα ισχίου αυξάνεται κατά 21,2%, ενώ μετά από ένα δεύτερο κάταγμα ισχίου, αυτό το ποσοστό αυξάνεται στο 55%.

Στα ηλικιωμένα άτομα, τα κατάγματα ισχίου μπορεί να προκληθούν από μια απλή πτώση στο έδαφος, ενώ σε νεότερα άτομα απαιτείται μια κάκωση υψηλής ενέργειας, όπως ένα τροχαίο ατύχημα ή μια πτώση από μεγάλο ύψος.

Οι σημαντικότεροι παράγοντες για την επιτυχή θεραπεία ενός κατάγματος ισχίου είναι η ταχεία χειρουργική επέμβαση και η άμεση μετεγχειρητική εφαρμογή ενός εξατομικευμένου προγράμματος αποκατάστασης. Ο παρατεταμένος κλινοστατισμός των ασθενών αυξάνει τον κίνδυνο επιπλοκών και καθυστερεί την επάνοδό τους στις καθημερινές δραστηριότητές τους.

Τα κατάγματα του ισχίου ταξινομούνται σε δύο μεγάλες κατηγορίες:

• Τα ενδοαρθρικά: στα οποία περιλαμβάνονται τα κατάγματα του αυχένα του ισχίου (υποκεφαλικά).
• Τα εξωαρθρικά: στα οποία περιλαμβάνονται τα κατάγματα των τροχαντήρων (διατροχαντήρια) και της υποτροχαντηρίου περιοχής (υποτροχαντήρια).

Οι δύο αυτές κατηγορίες καταγμάτων διαφέρουν ως προς την βαρύτητα, τον τρόπο αντιμετώπισης, τις πιθανές επιπλοκές και το πρόγραμμα αποκατάστασης.

Τα υποκεφαλικά κατάγματα του ισχίου χωρίζονται κυρίως σε:

• Απαρεκτόπιστα
• Ελάχιστα παρεκτοπισμένα
• Πλήρως παρεκτοπισμένα

Η αντιμετώπισή τους είναι χειρουργική και εξαρτάται από παράγοντες όπως είναι: ο βαθμός παρεκτόπισης του κατάγματος, η ηλικία του ασθενούς, το επίπεδο δραστηριότητας του ασθενούς πριν το κάταγμα, οι συνυπάρχουσες παθήσεις, η νοητική κατάσταση του ασθενούς και η ύπαρξη οστεοαρθρίτιδας.

Όταν ο ασθενής είναι νεότερης ηλικίας, τόσο κανονικής όσο και βιολογικής, και το κάταγμα δεν είναι τελείως παρεκτοπισμένο, πρέπει να γίνεται προσπάθεια ανάταξης του κατάγματος και οστεοσύνθεσής του με αυλοφόρους κοχλίες. Η επέμβαση αυτή μπορεί να γίνει με μια μικρή τομή δέρματος, ή ακόμη και διαδερμικά, μέσω 2 ή 3 μικρών οπών δέρματος, μήκους 1 εκατοστού.

Όταν το κάταγμα του αυχένα είναι τελείως παρεκτοπισμένο, η αιμάτωση της μηριαίας κεφαλής διαταράσσεται, απειλώντας κατ' αυτόν τον τρόπο τη βιωσιμότητα της κεφαλής και αυξάνοντας την πιθανότητα ψευδάρθρωσης (μη πώρωσης του κατάγματος). Σε αυτή την περίπτωση η χειρουργική αντιμετώπιση αφορά την διενέργεια είτε ημιολικής είτε ολικής αρθροπλαστικής.

Η ημιολική αρθροπλαστική αφορά την αφαίρεση μόνο της μηριαίας κεφαλής και την αντικατάστασή της με μια τεχνητή πρόθεση, ενώ η κοτύλη διατηρείται ανέπαφη.

Η ολική αρθροπλαστική προτιμάται σε νεότερους ασθενείς (<70 ετών) ή όταν συνυπάρχει έντονη οστεοαρθρίτιδα του ισχίου και αφορά την αντικατάσταση τόσο της μηριαίας κεφαλής όσο και της κοτύλης με τεχνητές προθέσεις.

Σε αυτά τα κατάγματα, η αιμάτωση της μηριαίας κεφαλής δεν διαταράσσεται, επομένως η πώρωση του κατάγματος δεν επηρεάζεται, με αποτέλεσμα να σχετίζονται με μικρότερα ποσοστά επιπλοκών.

Η χειρουργική αντιμετώπιση περιλαμβάνει την κλειστή ανάταξη και την οστεοσύνθεση του κατάγματος με χρήση ενός ήλου που τοποθετείται εντός του μυελικού αυλού του μηριαίου (ενδομυελικός). Η επέμβαση πραγματοποιείται μέσω 3 μικρών οπών στο δέρμα και ο ασθενής δύναται να βαδίσει, με την χρήση ενός βοηθήματος, άμεσα μετεγχειρητικά.

Ο κ. Βλάχος έχει αντιμετωπίσει εκατοντάδες περιστατικά καταγμάτων ισχίου και διαθέτει εκτεταμένη εμπειρία στην αντιμετώπιση αυτών των ασθενών. Παράλληλα, η διδακτορική του διατριβή είναι εστιασμένη στη διερεύνηση των αιτιών, την αντιμετώπιση και την πρόληψη των καταγμάτων ισχίου.